فصل اول بررسى زمينه‌هاى فراهم آورندهء تحوّل در حوزهء معرفت دينى و تفسير - نگرش مسلمانان به دانش جديد ( اواخر قرن سيزدهم و اوايل قرن چهاردهم ) - تحول نهاد و نگرش سياسى و تأثير آن بر حوزهء تفكر دينى - تأثير تلاش‌ها براى مقابله با انحرافات القايى مستشرقان و مبشران بر حوزهء مباحث دينى - مكاتب جديد اجتماعى - اقتصادى - فلسفى و حوزهء مباحث دينى - تأثير دستاوردهاى جديد علمى و كلامى مسيحيت بر حوزهء مباحث دينى